opvoedstijl

Als we onze kinderen opvoeden, gebruiken we verschillende opvoedstijlen.

Een beetje handige ouder weet behendig te schakelen tussen streng of mild zijn en in overleg dingen doen. Grofweg gezegd zijn er vier opvoedstijlen met elk hun eigen kenmerken. Dat niet alle opvoedstijlen even effectief en helpend zijn, is een gegeven. Wat de gevolgen zijn voor kinderen en hoe ze als volwassene later uitgroeien, wil ik graag in dit blogje even belichten.

Permissieve opvoedstijl
Deze opvoedstijl wordt ook wel de toegeeflijke opvoedstijl genoemd. Ouders komen in alles het kind tegemoet. Het kind wordt liefdevol opgevoed, mag alles en er zijn weinig grenzen, verboden of geboden. Het kind kan hierdoor grenzeloos gedrag laten zien want er is immers nagenoeg geen grens. Het kind is de baas en heeft de regie. Het bepaalt hoe het leven gaat en wat de ouders wel en niet doen. Dit kind is de prins of de koning en is gewend om zo behandeld te worden. Het zal met minder geen genoegen nemen.

De gevolgen voor de latere volwassenheid zijn dat deze mensen nogal verwend zijn waardoor ze weinig frustratietolerantie kennen. Ze botsen later in hun leven er tegen aan dat ze weinig stressbestendig zijn. Immers hebben ze weinig stress gekend en niet geleerd er effectief mee om te gaan als iets niet kan of mag. Ze zijn gewend dat zij speciaal zijn, dat zij overal recht op hebben en zich aan weinig grenzen hoeven te houden. Dat er weinig begrenzingen zijn en alles kan en mag. The Sky is the Limit. Rekening houden met anderen of wat zij wensen of nodig hebben, is daarom ook moeilijk voor hen. Ze zijn vaak gemakzuchtig, kunnen chaotisch zijn en hebben moeite met het beheersen van hun emoties. Woede aanvallen kunnen bij frustraties voorkomen. Ze verwachten alle aandacht en bewondering of dwingen deze af.

Autoritatieve opvoedstijl
Ook wel de democratische opvoedstijl genoemd. In deze opvoedstijl wordt er rekening gehouden met de mening en behoeften van het kind maar er zijn grenzen, er zijn geboden en verboden. Deze worden niet lukraak opgelegd maar in overleg en in samenspraak gehanteerd. Het kind wordt uitgelegd waarom iets niet kan of niet mag. Het kind mag er iets van vinden maar krijgt niet altijd zijn of haar zin. Het kind wordt met liefde en zorg begeleid.

In de volwassenheid zijn dit sociale mensen die geleerd hebben om op een goede manier om te gaan met anderen. Ze zijn goed in staat om hun mening te onderbouwen. Ze kennen het overleg principe en begrijpen ook dat anderen behoeften, wensen en verlangens hebben waar ze rekening mee dienen te houden. Ze hebben geleerd om met frustraties om te gaan en zelf na te denken over waarom wel of niet iets kan of zou kunnen. Ze zijn doorgaans sociaal in de omgang, mondig, assertief en eigenwijs.

Laissez Faire
Komt uit het Frans en betekent zoiets als "laat maar gaan". Deze opvoedstijl kenmerkt zich door weinig bemoeienis van de ouders bij de opvoeding van het kind. Het kind wordt min of meer aan zijn lot overgelaten en mag zelf bepalen hoe en wat het doet. Er zijn weinig regels en er is weinig aandacht, liefde, warmte of zorg. Er is vaak sprake van emotionele en soms ook fysieke verwaarlozing. Het kind moet zichzelf opvoeden en grootbrengen. Vrijheid maar ook nonchalance en onverschilligheid kenmerkt deze opvoedstijl.

Volwassenen die vanuit deze opvoedsituatie komen zijn vaak teruggetrokken en emotioneel afstandelijke mensen. Ze hebben weinig liefde gekend en kunnen daarom koud, kil en taakgericht overkomen. Ze zijn vaak niet gericht op de menselijke relatie. Ze kunnen eenzaam, gesloten of zelfs crimineel zijn. Ze hebben immers weinig persoonlijke banden of gevoel met anderen en leggen moeilijker contact met diepgang. Ze kunnen onzeker zijn of weinig normen en waarden kennen. Die laatsten hebben ze immers niet echt meegekregen.

Autoritaire opvoedstijl
Opvoedstijl waarin prestatie en resultaatgerichtheid de boventoon voert. Er is een straf en beloningssysteem waarbij er weinig warmte of liefde is. De opvoeding kenmerkt zich door strengheid, orde en tucht. Het is eisend, dwingend en met veel regels. Het kind heeft weinig inbreng en dient te gehoorzamen. Het krijgt alleen warmte, zorg of liefde als het kind goed presteert en doet wat er van hem verwacht wordt.

Volwassenen die uit deze opvoedstijl komen hebben vaak last van onzekerheid en angst. Ze kunnen daardoor of heel teruggetrokken zijn of juist heel erg rebellerend. Ze zijn vaak volgzaam en lijken geen eigen wil meer te hebben of ze zijn agressief in hun manier van doen. Ze verdragen later vaak weinig autoriteit of zijn er bang van.

Ze kunnen opstandig gedrag laten zien als ze het gevoel hebben dat iemand hen domineert of ze willen juist graag gedomineerd worden zodat ze zelf niets hoeven te doen of te regelen. Keuzes maken kan moeilijk voor hen zijn door gebrek aan zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Ze kunnen zichzelf overschreeuwen of heel stoer doen, om het gebrek aan zelfvertrouwen te maskeren. Dit gebrek aan zelfvertrouwen en eigenwaarde is vaak veroorzaakt door de vele kritiek die ze te verduren hebben gehad. Je deed het immers zelden goed genoeg of kon het niet makkelijk goed doen.

Consequenties
De gevolgen van de opvoedstijlen laten zien dat ze een grote impact hebben op de latere ontwikkeling van de volwassene. Vaak zeulen mensen de nare consequenties van een te strakke of te losse opvoedstijl nog jaren met zich mee. Niet zelden geven ze die (bij gebrek aan een beter alternatief) ook door aan hun kinderen en daarmee wordt een negatieve opvoedstijl generaties lang overgedragen onder het mom van "ik ben er ook groot mee geworden" of "van een pak slaag is nog niemand dood gegaan"

Toch is dat laatste lang niet de waarheid. Er sterven jaarlijks veel kinderen en latere volwassenen door de gevolgen van bijvoorbeeld een autoritaire opvoedstijl. Je praat dan over ernstige vormen van kindermishandeling, suïcide gevaar bij pubers of volwassenen of door het koelen van woede buien door een lage frustratie tolerantie met (huiselijk) geweld tot gevolg.

Counseling kan je helpen om los te komen van de opvoedstijl die je hebt meegekregen. Ervaar jij nog vaak dat jouw opvoeding voor jou niet helpend is geweest en de nodige psychische schade heeft veroorzaakt waar je nu nog mee worstelt? Vraag dan counseling aan en bel voor een afspraak 06-81354307.

0
0
0
s2sdefault