Op 1 november, op allerzielen woonde ik een lezing bij van Manu Keirse bij ZIEL; zin in Etten-Leur. Manu spreekt over rouw en verdriet en hoe je daar het beste mee om kan gaan. Hij heeft daar veel boeken over geschreven waarvan ik er al eentje had gelezen (Helpen bij Rouw en Verlies).. wat een kans om hem in het echt te mogen horen spreken.

Rouwen kent Rouwarbeid

Rouwen gaat in golven. In het begin, als het verlies vers is, dan zijn die golven vaak heftiger dan als de tijd verstrijkt. Toch kan een rouwende geconfronteerd worden met heftige rouw die pas later, soms zelfs maanden later, naar boven komt. Soms is men zo verdoofd door de klap dat de overleefstand langdurig gehandhaafd blijft om alles te kunnen regelen omtrent de uitvaart en de nalatenschap. Pas als er dan weer rust komt, komt ook de rouw. 

Manu vertelt over de rouw en welke fasen de rouw kent. Dat volgens hem rouwverwerking helemaal niet bestaat omdat je rouw niet kan verwerken. De pijn van het verlies zal altijd een zichtbare wond blijven, die weliswaar kan helen maar waarbij het gevoel van gemis blijft. Al zal dat op den duur minder heftig zijn dan in het begin. De rouw kent vier rouwtaken, vertelt Manu en hij haast zich erbij te zeggen dat het voor volwassenen net zo belangrijk is als voor kinderen om hier goed doorheen te gaan. Kinderen worden vaak vergeten in het rouwproces.

Kinderen in een rouwproces
Er wordt tijdens de rouwperiode vaak met volwassenen gepraat maar voor kinderen is er over praten of het kunnen uiten vaak lastiger en er is niet altijd evenveel aandacht voor. Toch is heel bepalend voor hen, voor de rest van hun leven, hoe ze met rouw omgaan. Dat ze goed leren omgaan met afscheid nemen, een overlijden van een dierbare, de voorbereiding op een verlies. Dat ze het als een vanzelfsprekend deel van leven en geboorte gaan zien en er niet onnodig bang van worden of hele enge fantasie beelden bij maken. Wees eerlijk tegen hen en laat ze vragen stellen. Laat ze afscheid kunnen nemen en leren over de dood. 

Rouwfasen van rouwarbeid
Manu vertelt dat er rouwarbeid gedaan moet worden zodat men rouw kan 'overleven'. Je overleeft rouw, je verwerkt het niet.. aldus Manu. Uiteindelijk integreer je de ervaring in je psyche. De eerste rouwtaak gaat over het onder ogen komen van het verlies. Onze psyche gaat makkelijk in de ontkenning als iets teveel wordt. Je kan het niet geloven. Je denkt dat hij of zij nog elk moment terug zal komen of binnen zal lopen. Zelfs al weet je best dat dit niet zo is, je gevoel kan het nog niet geloven. Je verstand en gevoel zitten nog niet op één lijn. Het kan een hele tijd duren voordat je het gelooft en dat het waar voelt. Dat je alleen verder moet. Dat je denkt dat de geliefde persoon dadelijk toch komt of aanschuift aan tafel. Dat is normaal.

Onder ogen komen en de pijn van het verlies ervaren
Na het onder ogen komen volgt onvermijdelijk de pijn van het verlies. Soms is dat iets wat we liever niet willen voelen. We vluchten dan voor de pijn door heel hard te gaan werken (als dat nog lukt) of door te gaan drinken om de pijn te verdoven. De pijn van het verlies ervaren confronteert ons met de rauwe werkelijkheid. Het is de pijn die we ervaren doordat we hebben lief gehad. Liefde is hechten en verbinding en rouwen is de pijn van het verlies van die hechting en verbinding. 

Aanpassen aan het leven met het gemis
De derde rouwtaak is het leven oppakken en aanpassen. Een leven zonder de verloren persoon of zonder hetgeen we zo missen. We zullen ons leven opnieuw moeten inrichten, opnieuw vorm geven. Dingen die de overledene altijd deed zullen door anderen gedaan worden of misschien wel helemaal niet meer. Er is een leegte ontstaan en hoe wordt daarmee omgegaan?

Opnieuw houden van anderen en van het leven
Als je een groot gemis hebt ervaren, bijvoorbeeld in je relatie, kan je bang worden om opnieuw lief te hebben. Immers weet je nu hoe pijnlijk het was om die persoon te verliezen. Soms willen mensen dan helemaal niet meer hechten of verbinden met anderen. Ze krijgen angst voor de liefde. Het leven kan zo zinloos en leeg lijken door het gemis. Opnieuw leren leven en houden van het leven, kan nog best moeilijk zijn als je alleen achter blijft. 

Rouwen kost tijd en is een uniek proces
Rouwen is een uniek proces en het kost tijd. Het is niet iets wat in weken wel over is. De rouwtaken zijn ook geen logische opvolging van elkaar. Ze gaan door elkaar heen, ze lopen door elkaar. Als een vader, moeder, zus en broer, een gezinslid verliezen, rouwen ze ieder op hun eigen manier. De moeder rouwt om haar zoon, de dochter om haar broer en vader rouwt op zijn manier en kan dat heel anders doen dan moeder. Rouw maakt dat je vaak erg moe bent, moeite hebt om de draad van het leven op te pakken, moeite hebben met focussen en snel overprikkeld zijn. Het is hard werken voor je psyche dus vind het niet raar dat het wel een hele tijd kan duren voordat je weer een beetje terug bij jezelf bent. 

Het was leerzaam en mooi om deze lezing bij te wonen. Ik heb veel geleerd van Manu door zijn boeken en nu ook weer door zijn lezing. Het was fijn om het bij te wonen en weer te mogen leren over deze moeilijke gevoelens en fasen in een mensenleven. 

Wil je hulp bij rouw en verlies? Neem dan gerust contact met mij voor informatie of een afspraak. 

0
0
0
s2sdefault