Waaraan herken je de overgang of menopauze?


We leren op school veel over de puberteit en over zwanger worden, later kunnen we heel veel lezen over zwangerschappen en geboorte maar over de overgang en menopauze is nog niet zoveel informatie te vinden. Vrouwen die nu in de overgang komen hebben dat vaak nog niet eens in de gaten. Weten niet dat ze er al in zitten of denken dat de overgang hetzelfde is als de menopauze. 

Fasen van de overgang
De overgang kent eigenlijk een aantal fasen waarin vrouwen verschillende klachten of veranderingen in hun lijf en psyche gaan merken. Zo heb je:

Premenopauze:
Dit is de eerste fase waar de eierstokken langzaam aan gaan stoppen met het aanmaken van hormonen. De zogenaamde 'eierdoos' raakt leeg; de voorraad eitjes begint op te raken. Je lichaam moet steeds meer moeite doen om een eitje te laten rijpen en gaat daarom extra oestrogenen en FSH produceren (dit is om de eisprong alsnog op gang te brengen). Doordat de progesteron aanmaak daalt ontstaat er tijdelijk een oestrogeendominantie. Deze hormoonschommelingen en veranderingen brengen de typische overgangsklachten met zich mee.

Overgangsklachten
De meest bekende overgangsklachten zijn opvliegers, warmte aanvallen en nachtzweten. Vrouwen kunnen hierdoor erg last krijgen van slaapproblemen omdat de thermostaat van hun lichaam, het tijdelijk laat afweten. Slaapproblemen kunnen verergeren doordat doorslapen niet meer goed lukt. Je wordt vaker plotseling wakker of te vroeg wakker. Sommige vrouwen ervaren een wakker worden met hartkloppingen of hartoverslagen. Verder krijgt de vrouw te maken met een drogere huid en veranderingen in de huid van structuur (rimpels). Sommigen krijgen pigmentvlekken (ouderdomsvlekken) en de elasticiteit van de huid neemt af.

Tevens gaan slijmvliezen minder vocht produceren. Dit kan tot gevolg hebben dat je meer last krijgt van vaginale droogheid, droge neus, minder speekselaanmaak en veranderde spijsvertering (maag en darmslijmvlies). Je hoort vrouwen in de overgang vaak klagen van een opgezette buik, meer last van lucht in de buik. Ze raken het zandloper figuur kwijt en gaan buikvet op de buik en in de taille opslaan omdat in dat buikvet wat oestrogenen zitten. Je ziet vrouwen dan ook aankomen in de overgang. Het is moeilijker om op gewicht te blijven mede ook omdat er spier en gewrichtsklachten kunnen ontstaan waardoor sporten en bewegen niet meer zo vanzelfsprekend is.

Andere overgangsklachten die je ook vaker ziet zijn toename van allergie en eczeem klachten omdat de huid verandert en onder invloed van hormonen er een tijdelijke grotere gevoeligheid kan ontstaan voor allergenen. Haaruitval, broze nagels, toename van migraine en hoofdpijn klachten, tintelingen, krop in de keel gevoel en duizeligheid komt ook vaker voor in de overgang.

Psychische klachten tijdens de overgang
De meest voorkomende psychische klachten tijdens de overgang zijn angst en paniekgevoelens, een grote kwetsbaarheid voor stress en burn-out en door de schommelende hormoonbalans zie je vaak dat vrouwen last krijgen van stemmingswisselingen en depressieve gevoelens. Somberheid maar ook zich onbegrepen voelen omdat hun omgeving vaak niet snapt wat er bij hen van binnen omgaat. Ze hebben meer dan gemiddeld last van gevoelens van onrust, gejaagdheid en kunnen lichtgeraakt, snel overprikkelt en geïrriteerd reageren.

Hierdoor kunnen ook relatieproblemen ontstaan doordat de vrouw snauwerig kan gaan doen (wat ze eigenlijk helemaal niet wilt) maar door de stemmingswisselingen en vaak ook vermoeidheid, steeds meer prikkelbaar kan worden. Het libido en de zin in seks kan sterk afnemen in deze periode omdat de vrouw zich niet lekker in haar vel voelt zitten of zich overal aan irriteert. En ook vergeetachtigheid, gebrek aan concentratie hoor je vaak bij vrouwen in de overgang. Ze leggen dan hun sleutels of portemonnee in een keer ergens anders dan normaal of vergeten dingen die ze normaliter altijd onthielden. Het zogenoemde multitasken lukt niet meer zo goed.

Afname van zorghormonen
De oestrogenen nemen op den duur ook af. Hierdoor verliest een vrouw vaak haar zorgbehoefte en wilt ze meer rust. Ze kan dan naar huisgenoten kortaf reageren als ze weer een beroep op haar doen of ze kan het ineens beu worden om voor iedereen te moeten zorgen, opruimen of schoonmaken. Vaak valt de menopauze van de vrouw, samen met de puberteit van de kinderen. Dit kan wel eens extra redenen geven van irritaties en verstoorde relaties. Immers als je er meerdere in huis rond hebt lopen met stemmingswisselingen en hormoonschommelingen, dan kan dat extra 'explosief' worden. 

De peri menopauze 
Dit is de fase dat de vrouw is gestopt met menstrueren maar nog niet een jaar zonder menstruatie is geweest. Men spreekt pas van menopauze als er een jaar voorbij is na de laatste menstruatie. Eigenlijk is de menopauze de dag van de laatste menstruatie en is de periode daarna de post menopauze. Men weet altijd pas later dat men toen in de menopauze ging.

Wel of niet naar de dokter?
Het is belangrijk dat vrouwen weten welke klachten overgangsgerelateerd kunnen zijn. Het kan een hoop onrust, angst of stress voorkomen. Ook voorkomt het een lange zoektocht langs allerlei doktoren met vage klachten waar ze zich uiteindelijk alleen maar in toenemende mate ongerust over maakt. Het is altijd verstandig om naar de dokter te gaan met ernstige klachten maar op een goed moment is het fijn om te weten dat er niets ernstigs aan de hand en dat je 'enkel' in de overgang bent als je menstruatie heviger wordt, vaker op elkaar komt of langer of korter gaat duren.

Wil je meer informatie of hulp bij psychische overgangsklachten? Neem dan gerust contact met mij op of lees het boek wat ik hierover geschreven heb: Openhartig over de Overgang.

 

 
0
0
0
s2sdefault